Doğrudan Temin Süreçlerinde Sözleşme Damga Vergisi ve Gecikme Cezası Kesintisi Yapılmamasının Sonuçları (Sayıştay Daire Kararı)

Daire: 6
Karar Tarihi:11.04.2025
Karar No:973
İlam No:73
Madde No:31
Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler
Hesap Yılı: 2023
Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Sözleşme Damga Vergisi, Gecikme Cezası

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi ve duruşmaya katılanların açıklamalarının dinlenmesi sonucunda;

…. Belediyesi Zabıta Müdürlüğü ve Yapı Kontrol Müdürlüğü tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre ….’den temin edilen “Zabıta Personeli Yazlık/Kışlık Kıyafet Alımı İşleri” ile ilgili olarak;

a) Malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda yapılması zorunlu olan sözleşmenin yapılmadığı ve sözleşme damga vergisinin alınmadığı görülmüştür.

488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 1’inci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu; 3’üncü maddesinde, damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu ve resmi daireler ile kişiler arasındaki kağıtların damga vergisinin kişiler tarafından ödeneceği hükümlerine yer verilmiş, (I) sayılı tabloda ise damga vergisine tabi kağıtlar sayılarak “Akitlerle ilgili kağıtlar” başlıklı 1’inci Bölümünün A-1’inci fıkrasında, belli bir parayı ihtiva eden sözleşmelerin binde 9,48 oranında damga vergisine tabi olduğu belirtilmiştir.

22.08.2009 tarihli ve 27327 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Doğrudan temine ilişkin açıklamalar” başlıklı 22.1.1.3’üncü maddesinde, “22.1.1.3. Bu madde kapsamında alımı yapılacak malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanması zorunlu olup bir defada yapılacak alımlarda sözleşme yapılması idarelerin takdirindedir. Buna karşılık, 22 nci maddenin (c) bendi kapsamında yapılan alımlarda ise madde metninde belirtildiği üzere sözleşme yapılması zorunludur.” denilmektedir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde hangi kâğıtların damga vergisine tabi olduğu, verginin mükellefi ve doğrudan temin usulü ile yapılan alımlarda, malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanmasının zorunlu olduğu, imzalanan sözleşme bedelleri üzerinden ise binde 9,48 oranında damga vergisi kesintisi yapılmasının gerektiği belirtilmektedir.

Buna göre, ….’den 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre temin edilen;

“Zabıta Personeli Yazlık Kıyafet Alımı İşi”nin belli bir süreyi gerektirmesine karşın yapılması zorunlu olan sözleşmenin yapılmaması ve sözleşme damga vergisinin alınmaması sonucu (…. TL * 0,0948) …. TL,

“Zabıta Personeli Kışlık Kıyafet Alımı İşi”nin belli bir süreyi gerektirmesine karşın yapılması zorunlu olan sözleşmenin yapılmaması ve sözleşme damga vergisinin alınmaması sonucu (…. TL * 0,0948) …. TL,

olmak üzere toplam (…. TL + …. TL) …. TL tutarında kamu zararına neden olunmuştur.

Ancak, söz konusu kamu zararı tutarı …. TL’nin, …. TL’si …. tarihli ve …. no.lu makbuz ile, …. TL’si ise …. tarihli ve …. no.lu makbuz ile ahizi ….’den hesap yılından sonra tahsil edilerek …. tarihli ve …. yevmiye no.lu muhasebe işlem fişi ile ilgili hesaplara gelir kaydedildiğinden konu hakkında ilişilecek husus kalmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.

b) Satın alınmış olan malzemeler zamanında teslim edilmemesine rağmen gecikme cezasının alınmadığı görülmüştür.

….’den 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre temin edilen;

“Zabıta Personeli Yazlık Kıyafet Alımı İşi”ne ait Teknik Şartnamenin 5’inci maddesinin (D) bendinde yer alan, “Kıyafetlerin teslim süresi 15 iş günü olup, harcama yetkilisinin onay tarihi işin başlama tarihidir.” hükmüne göre işin 10.03.2023 günü başlaması ve 31.03.2023 tarihinde teslimatın tamamlanması gerekirken 96 gün gecikme ile 05.07.2023 tarihinde tamamlanabilmiştir. Bu sebeple genel hükümlere göre % 0,03 (onbinde üç) oranında alınması gereken gecikme cezasının alınmaması sonucu (…. TL * 0,0003 * 96 gün) …. TL,

“Zabıta Personeli Kışlık Kıyafet Alımı İşi”ne ait Teknik Şartnamenin 5’inci maddesinin (D) bendinde yer alan, “Kıyafetlerin teslim süresi 30 iş günü olup, harcama yetkilisinin onay tarihi işin başlama tarihidir.” hükmüne göre işin 22.09.2023 tarihinde başlaması ve 03.11.2023 tarihinde teslimatın tamamlanması gerekirken 31 gün gecikme ile 04.12.2023 tarihinde tamamlanabilmiştir. Bu sebeple genel hükümlere göre % 0,03 (onbinde üç) oranında alınması gereken gecikme cezasının alınmaması sonucu (…. TL * 0,0003 * 31 gün) …. TL,

olmak üzere toplam (…. TL + …. TL) …. TL tutarında kamu zararına neden olunmuştur.

Ancak, söz konusu kamu zararı tutarı …. TL’nin, …. TL’si …. tarihli ve … no.lu makbuz ile, …. TL’si ise …. tarihli ve ….. no.lu makbuz ile ahizi ….’den hesap yılından sonra tahsil edilerek …. tarihli ve …. yevmiye no.lu muhasebe işlem fişi ile ilgili hesaplara gelir kaydedildiğinden konu hakkında ilişilecek husus kalmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.

Paylaşmak önemsemektir!