Yeterli Piyasa Fiyat Araştırması Yapılmaması – Sayıştay Daire Kararı

Daire: 6
Karar Tarihi: 11.04.2025
Karar No: 973
İlam No: 73
Madde No: 49
Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler
Hesap Yılı: 2023
Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Yeterli Piyasa Fiyat Araştırması Yapılmaması

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi ve duruşmaya katılanların açıklamalarının dinlenmesi sonucunda;

…. Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinin (d) bendine göre …. Ltd. Şti.den temin edilen “Çöp Toplama Faraşı Alımı İşi”nde yeterli piyasa fiyat araştırması yapılmadığı ve malın yüksek fiyat ile alındığı görülmüştür.

22.08.2009 tarihli ve 27327 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 22’nci maddesinin birinci fıkrasının birinci bendinin 4 numaralı alt bendinde, “Diğer taraftan 22 nci maddeye göre ihtiyaçların karşılanmasında onay belgesi düzenlenmesi, onayı takiben ihale yetkilisince görevlendirilen kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılması ve buna ilişkin belgelerin dayanakları ile birlikte onay belgesine eklenmesi zorunludur. İdarelerce gerekli görülmesi halinde, fiyat araştırmaları, ilgili İhale Uygulama Yönetmeliklerinde yaklaşık maliyetin belirlenmesine ilişkin esas ve usuller çerçevesinde yapılabilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Doğrudan temin ile ilgili olarak her ne kadar diğer ihale usullerine göre daha basit piyasa fiyat araştırması öngörülmüş ise de, İdare, satın alınacak mal veya hizmet ile yapım işinin bütün özelliklerini, teklif mektubu üzerinde veya ekinde yer alan teknik şartnamede göstermesi gerekmektedir. Aynı şekilde, alıma konu ihtiyacın teslim süresi ve şartlarını da belirtilmelidir.

Alımla ilgili teknik ve idari şartname düzenlenmişse, verilen teklifler değerlendirmeye alınmadan önce, teklif edilen malın düzenlenmiş şartnameye uygunluğu tespit edilmesi de gerekmektedir. Zira yüklenicinin sunduğu malın, ihtiyaç konusu ile uyumluluk arz edip etmediği belirlenmelidir.

Doğrudan temin yolu ile yapılan alımlarda, teklifler idareye geldikten sonra, gerekli inceleme yapıldıktan sonra teklifler değerlendirilir. İdarece yapılan değerlendirmelerde, sadece fiyata bakılmaması gerekmektedir. Keza fiyatı uygun olmakla birlikte, ihtiyacı karşılamaktan uzak malın tercih edilmemesi gerekmekte olup, bu hususa ait gerekçenin de mutlaka piyasa fiyat araştırması tutanağında belirtilmesi gerekmektedir. Bu arada, yapılan alımlarda fiyat tespiti için birimin ihtiyaç konusu malzemeden daha önce yapmış olduğu alımlar ile İdarenin diğer birimlerinin yapmış olduğu alımların da dikkate alınması gerekmektedir.

“Çöp Toplama Faraşı Alımı İşi”nde oluşan fiyatlar, 19.01.2023 tarihli teklif mektupları ile fiyat alınan 12 Adet çöp faraşı alımı işinde birim fiyat (…. TL:12 Adet) …. TL/Adet, 17.04.2023 tarihli teklif mektupları ile fiyat alınan 20 Adet çöp faraşı (sapıyla birlikte) alımı işinde birim fiyat (…. TL:20 Adet) …. TL/Adet şeklindedir.

Buna göre internet üzerinden yapılan inceleme sonucunda, söz konusu ürün için Ocak 2023 ayı birim fiyatına nazaran birim fiyatın …. TL/Adet olabileceği kanaatine varıldığından, (20 Adet * …. TL/Adet * 1, 18 KDV =) …. TL yerine …. TL ödenmesi sonucunda (…. TL-…. TL) …. TL tutarında kamu zararına neden olunmuştur.

Ancak, savunma ekinde sunulan belgelerden kamu zararı tutarı ….. TL’nin …. tarihli ve …. no.lu dekont ile yılı içinde tahsil edilerek ilgili hesaplara gelir kaydedildiği anlaşıldığından konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.

Paylaşmak önemsemektir!