ORCID, Veri Tabanı Eşleşmeleri ve Lens.org: İskenderun Teknik Üniversitesi Araştırmacıları İçin Bütünleşik Bilimsel Kimlik Yönetimi

Yaklaşık bir ay önce “Türkiye’de Araştırmacıların Dijital Kimlik Kaosu” üzerine bir yazı kaleme almıştım. Dijital kimlik kaosunun çözümüne yönelik kalıcı aksiyonlar ne zaman ve kim tarafından alınacak bilmiyorum; ama bu çözümün ulusal ve uluslararası akademik rekabet gücümüzü yükseltecek stratejik bir adım olduğu sugötürmez bir gerçekliktir.

Bu gerçeklikten yola çıkarak, dijital kimlik kaosunun çözümüne yönelik, İskenderun Teknik Üniversitesi Kurumsal Akademik Arşiv çalışmalarında tüm araştırmacılarımızın dijital kimliklerini topladık. Topladığımız dijital kimlikleri, araştırmacı profiliyle ilişkilendirdik. (örnek araştırmacı profili için tıklayınız. ) Araştırmacı profil çalışmaları/düzenlenmeleri hızla devam etmektedir. Bu çalışma Üniversitemizde dağınık kimlik sorunsalına yönelik atılmış önemli bir adım olarak düşünülebilir.

Ancak bu çalışmalarda tespit ettiğimiz önemli eksiklerden biri de araştırmacıların Orcid profillerinin boş, eksik veya veri tabanlarıyla entegrasyonlarının sağlanmamış olmasıydı.

Bu kapsamda durumu Üniversitemiz üst yönetimine arz ettik. Üst yönetimimizin destekleriyle Fakülte-Bölüm-Araştırmacı planlaması yaptık. Planlama doğrultusunda araştırmacıların Orcid profillerini ve veri tabanı entegrasyonlarını sağlamaya başladık.

Aşağıdaki örnekte iki araştırmacımızın biyografilerinden, çalışma alanlarına; eğitim durumlarından yayınlarına değin Orcid’in tüm seçeneklerini doldurarak profillerini oluşturduk.

(Araştırmacı Orcid Profili: Gürel ÇAM; Araştırmacı Orcid Profili: Erdoğan KANCA)

Burada “İş” ve “Eğitim ve Nitelikler” başlığında verileri, Research Organization Registry (ROR) kayıtlarını dikkate alarak girdik. ROR kayıtlarının sağladığı avantajlar, başlı başına bir yazı konusu olduğundan, ana konumuza devam edelim.

ORCID’in gerçek potansiyeli, diğer bilimsel veri tabanlarıyla yapılan sistematik eşleşmelerle ortaya çıkar. Web of Science, Scopus ve benzeri büyük bibliyografik veri tabanlarıyla ORCID kimliklerinin eşleştirilmesi, yayın kayıtlarının otomatik olarak ORCID profiline akmasını mümkün kılar. Bu eşleşme sayesinde araştırmacı, her yeni yayını manuel olarak eklemek zorunda kalmaz; veri tabanlarındaki güncellemeler ORCID’e yansır. Böylece hem veri bütünlüğü korunur hem de zaman ve emek kaybı azaltılır. Ayrıca bu entegrasyon, kurumsal araştırma değerlendirme süreçlerinde, atıf analizlerinde ve bilimsel performans ölçümlerinde daha güvenilir veri setlerinin kullanılmasını sağlar.

Bu bütünleşik yapıya ek olarak, açık bilim ve keşif odaklı bir platform olan Lens.org, araştırmacıların bilimsel üretimlerini daha geniş bir perspektifle görünür kılma imkânı sunmaktadır. Lens.org; akademik yayınlar, patentler, klinik çalışmalar ve diğer bilimsel çıktıları bir araya getiren, ücretsiz ve açık erişimli bir keşif platformudur. ORCID ile çift yönlü bağlantı kurulması —ORCID’in Lens’e, Lens’in de ORCID’e bağlanması— sayesinde araştırmacıların yayınları, atıf ilişkileri ve patent portföyleri tek bir arayüz üzerinden izlenebilir hale gelir.

Lens.org’un başlıca avantajları şunlardır:

• Açık ve ücretsiz erişim sunması,
• Yayınlar ile patentler arasında güçlü bağlantı kurabilmesi,
• Gelişmiş filtreleme, görselleştirme ve ağ analizi araçları sağlaması,
• ORCID entegrasyonu sayesinde otomatik ve güncel veri akışına imkân tanıması,
• Kurumsal ve bireysel düzeyde bilimsel etki analizlerini desteklemesi.

Orcid profilini tamamladığımız araştırmacılarımıza, Lens platformunda bir akademik profil oluşturduk. ORCID’in Lens’e, Lens’in de ORCID’e bağlanmasını yaparak her iki platforma verilerin akmasını sağladık.

Lens Profilleri: Ali GÜNEN; Erdoğan KANCA; Gürel ÇAM; Yakup KUTLU; Gökhan ALTAN

Lens platformunda araştırmacılarımızın, özellikle de patentlerini ve patentlerden aldıkları atıfları görmek, bizleri son derece mutlu etti!

İskenderun Teknik Üniversitesi olarak ORCID profillerinin tamamlanması, Web of Science ve Scopus başta olmak üzere temel veri tabanlarıyla eşleştirmelerin gerçekleştirilmesi ve ardından Lens.org platformunda profillerin oluşturulup ORCID ile karşılıklı bağlantılandırılması, araştırmacılarımızın bilimsel kimliklerini hem yerel hem küresel ölçekte daha görünür, izlenebilir ve sürdürülebilir kılma yönünde atılmış bütüncül bir adımdır. Bu süreç, yalnızca bireysel görünürlüğü artırmakla kalmaz; aynı zamanda kurumsal araştırma yönetiminin veriye dayalı, şeffaf ve uluslararası standartlara uyumlu bir zemine oturmasına katkı sağlar.

Ulusal çalışmalarımızın görünürlüğünün artması ve etki ağının genişlemesine yönelik, İskenderun Teknik Üniversitesi Araştırmacıları İçin Bütünleşik Bilimsel Kimlik Yönetimine ilişkin deneyimlerimizi paylaşmaktan mutluluk duyarız.

Sağlıcakla kalınız,

Paylaşmak önemsemektir!