Toplu Katalog: Toplu Çıkmaz ve Her Güzel Şey Gibi Sonu Gözüken Bir Proje Mi?

Merhabalar,

Ülke insanı olarak aceleciyiz, planlama kültürümüz zayıf ve kişiye bağlı hedeflerimiz var. Kurumlarda kişilere göre şekilleniyor.

Hâl böyleyken, her yönetici değişikliğinde önceden gelen hedefler projeler ya çöpe gidiyor ya da aynı heyecanla devam etmiyor. Bu durum da maalesef en çok övgü kaynağımız olan “standartlar mesleği” kütüphaneciliği derinden etkiliyor

Teknolojinin nimetlerinden yararlanmamızı sağlayacak, güzel hedef ve amaçlarla başlatılan TO-KAT projesinin gelinen noktadaki sağladığı yararlar tartışma götürür bir konudur.  

*Ulusal Toplu Katalog (çevrimiçi) oluşturulması ile Türkiye de hayata geçirilememiş olan;

  • Güncel kütüphane yer bilgilerine,
  • Materyalin hangi kütüphanede olduğu bilgisine,
  • Erişilebilirlik bilgilerine,
  • Farklı dillerde kapsamlı tarama olanaklarına,
  • Katalog ve sınıflama bilgilerinin değişimine olanak sağlanacaktır

Ayrıca aynı materyalin değişik kütüphanelerce tekrar tekrar kataloglanmamasına yönelik ihtiyaçlar giderilecektir.

Projenin hayata geçirilmesiyle, ülkemizde çeşitli veritabanlarında bulunan benzer kayıtların elektronik ortamda bir araya getirilmesi ve kütüphanelerarası kaynak paylaşımının sağlanması sonucu;

  • Yaygın olarak kullanılan ulusal e-kütüphane sistemi altyapısı ve standartları oluşturulacaktır,
  • Hukuksal altyapı ve düzenlemelere, e-politika editörleri ile hızlı bir şekilde uyum sağlanacak,
  • Zaten sayıları yetersiz olan kütüphane görevlilerinin iş yükü, kayıt paylaşımının getirdiği kolaylıklar ile azalacak, sonradan düzetilmesi zahmetli ve maliyetli olan hatalı kayıtlar hızla düzeltilerek ekonomik avantaj elde edilecek,
  • Kullanıcının bilginin öncelikle varlığından, sonrasında da yerinden haberdar olacak, yerinde yoksa ne zaman erişilebilir olduğunu öğrenecek, bilgiye hızlı ve ekonomik erişim kolaylaştırılacak,
  • Kullanıcı memnuniyeti ve kütüphanelerle dost kullanıcı sayısı artacak,
  • Mükerrer aboneliklerin önlenebilmesi için kaynak paylaşımında işbirliği yapılacak, böylece ülke ekonomisine katkıda bulunulacak,
  • Ulusal bilgi birikimimiz ortaya çıkacak, kamu arşivlerinin sisteme entegrasyonun sağlanması ile tarihi birikimimiz yurt içi ve dışındaki araştırmacılara (devlet güvenlik kaygıları sınırlarında) sunulabilecek,
  • Bilgi paylaşımında uluslar arası işbirliği artacak, sürekli yurtdışından yurtiçine doğru olan bilgi akışı ve tersi istikametteki finansal aktarım, kısıtlı gelire sahip kütüphanelerimiz lehine gelişmeler doğuracak,
  • Türkiye’de üretilmiş bilimsel kaynaklara atıf oranları artacak, böylece bilgiye ulaşan araştırmacı sayısı artacağından, yeni Ar-Ge projelerinin doğmasına katkı sağlanacak,
  • Sağlanan istatistikler ve saydam ortam sebebiyle, bilimsel bilgi hırsızlığı ortadan kalkdırılmasında önemli bir adım atılacak,
  • Sistemin tüm getirileri ilgili kurumlara istatistiki olarak sunulacak, bu doğrultuda kaynak yatırım planlamaları yapılabileceğinden, ulusal çapta kaynak optimizasyonu sağlanacaktır.

(*Kaynakça: http://www.toplukatalog.gov.tr/index.php?cwid=8&#sunumlar)

Proje kapsamında açıklanan yukarıdaki maddelerin hangilerinin hayata geçirilip geçirilmediği kararını siz değerli meslektaşlarıma bırakıyorum.

Yukarıdaki maddeler çerçevesinde dikkatimi çeken de standartlar mesleği olan kütüphaneciliğin, TO-KAT’ta ne derece sağlanabildiğidir?
Projenin bir yol haritası olup olmadığı da akıllara gelebilecek bir başka sorudur.

19 Eylül 2008 tarihinde açılan sistemin belirlenmiş amaçlar ve hedefler doğrultusunda daha gelişmiş olmasını arzu ederdim.

Bunların yansıra TO-KAT’ın meslektaşlara sağladığı yararları da göz ardı etmemiz mümkün değildir. Tüm katalog kayıtlarını tekbir arayüzden görebilmek bile kütüphanecilere, başlı başına yadsınamayacak bir yarar sağlamaktadır.

Benim Önerim:

  1. Projenin yol haritası olmalı? Düzenli olarak kamuoyu bilgilendirmesi yapılmalıdır.
  2. Toplu katalog ile ilgili kütüphanelerin aktif olarak erişebileceği ULAKBİM’de çalışanlar olmalı.
  3. Toplu katalogda yukarıdaki gibi bir veri olmamalı. Veriler düzenlenmeli ya da denetimden geçmeli.
  4. Düzgün kataloglar sisteme dahil edilmeli. Bu iş için gönüllü kütüphaneci ekipleri kurulabilir.
  5. MARC Kaydı indirmek belki paralı olabilir? Ya da örneğin A Kütüphanesi sisteme yüklenen kayıt kadar indirme hakkı olabilir.
  6. Kütüphanecilik standartlarına uygun kayıt yapan kütüphaneleri belli dönemlerde ödüllendirme yoluna gidilmelidir.

Kazım ŞENTÜRK

12.12.2018

Paylaşmak önemsemektir!

Kimler Neler Demiş?

avatar
  Abone ol  
Bildir